Các vấn đề về mắt thường gặp: hiểu dấu hiệu và chọn nơi kiểm tra

Nhìn mờ, đỏ hay mỏi mắt là những lý do thường gặp khiến chúng ta tìm kiếm thông tin về bệnh mắt. Tuy nhiên, cùng một biểu hiện có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Nhận biết các nhóm vấn đề dưới đây giúp bạn chuẩn bị câu hỏi khi đi kiểm tra, chứ không thay thế việc chẩn đoán và điều trị.

Tật khúc xạ và lão thị

Cận thị thường khiến nhìn xa khó rõ, trong khi viễn thị và loạn thị có thể ảnh hưởng đến cách nhìn ở những khoảng cách khác nhau. Lão thị là sự giảm khả năng lấy nét gần theo tuổi. Một người có thể gặp nhiều tình trạng cùng lúc, nên cảm giác ‘nhìn gần khó’ không đủ để xác định cần loại kính nào.

Việc kiểm tra thị lực và khúc xạ giúp lựa chọn phương án chỉnh kính phù hợp. Nếu kính thử không giải thích được tình trạng nhìn kém, người kiểm tra có thể hướng dẫn đánh giá sức khỏe mắt thêm.

Đục thủy tinh thể và glaucoma

Đục thủy tinh thể là tình trạng thủy tinh thể mất dần độ trong, có thể khiến hình ảnh mờ hoặc gây khó chịu với ánh sáng. Glaucoma là nhóm bệnh gây tổn thương thần kinh thị giác và có thể tiến triển ít triệu chứng trong giai đoạn đầu. Đây là hai vấn đề khác nhau, dù trong cách gọi thường ngày đôi khi đều được nhắc đến bằng từ ‘cườm’.

Bạn không thể phân biệt hai bệnh chỉ bằng cách thử tăng độ kính. Nếu được thông báo có một trong hai tình trạng, hãy hỏi bác sĩ về kết quả, kế hoạch theo dõi và những lựa chọn phù hợp với giai đoạn của mình.

Khô mắt và mắt đỏ

Khô mắt có thể liên quan đến số lượng hoặc chất lượng nước mắt và gây cộm, rát hay mờ dao động. Làm việc màn hình kéo dài, môi trường khô và nhiều yếu tố khác có thể liên quan đến sự khó chịu. Việc xử trí cần dựa trên nguyên nhân và tình trạng cụ thể.

Mắt đỏ cũng có nhiều nguyên nhân, trong đó viêm kết mạc có thể do virus, vi khuẩn hoặc dị ứng. Kháng sinh không điều trị mọi trường hợp mắt đỏ; không nên tự dùng thuốc nhỏ chứa corticoid hoặc dùng đơn của người khác. Đau, sợ sáng hoặc giảm thị lực đi kèm cần được báo rõ khi tìm nơi khám.

Những vấn đề ở võng mạc

Võng mạc nằm ở phía sau mắt và có vai trò tiếp nhận ánh sáng. Một số bệnh võng mạc liên quan đến đái tháo đường; thoái hóa hoàng điểm liên quan tuổi có thể ảnh hưởng vùng nhìn trung tâm. Hướng theo dõi và điều trị khác nhau theo bệnh và giai đoạn, vì vậy người có bệnh nền nên tuân theo lịch kiểm tra được bác sĩ đề nghị.

Nếu đột ngột xuất hiện nhiều ruồi bay mới, chớp sáng hoặc bóng che tầm nhìn, hãy đến bác sĩ mắt hoặc cơ sở cấp cứu ngay. Mất thị lực đột ngột, đau mắt dữ dội và chấn thương mắt cũng cần được đánh giá khẩn.

Chuẩn bị cho lần kiểm tra

Ghi lại triệu chứng bắt đầu khi nào, xảy ra ở một hay hai mắt và xuất hiện trong hoạt động nào. Mang kính đang dùng, đơn thuốc và kết quả liên quan nếu có. Những thông tin này giúp người tiếp nhận hiểu tình huống của bạn thay vì phải dựa vào một mô tả chung như ‘mắt yếu’.

Tài liệu tham khảo

• NEI: thông tin bệnh và tình trạng mắt
• CDC: nguyên nhân và điều trị viêm kết mạc
• NEI: thoái hóa hoàng điểm liên quan tuổi

Đọc thêm

• Cườm khô và cườm nước khác nhau thế nào?
• Đục thủy tinh thể: triệu chứng, khám đánh giá và khi nào cân nhắc mổ
• Được báo là có cườm mắt: nên hỏi gì trước khi quyết định điều trị?